EN

A

Açık Pozisyon: Serbest dolaşımda bulunan ve yatırımcıların taşıdığı toplam varant pozisyonudur.

Alım Fiyatı: Varant piyasasında ihraççının, piyasa yapıcının veya bir yatırımcının alış teklifinde bulunduğu fiyat.

ALIM Varantı: Belirli bir tarihte (vade tarihi), belirli kullanım oranına göre belirli bir fiyattan (kullanım fiyatı) dayanak varlığı alma hakkı veren varant.

Amerikan Tipi Varant: Vade tarihinden önce de verdiği hakkı itfa ettirilip kullanılabilen varant.

Avrupa Tipi Varant: Sadece vade tarihinde itfa eden ve kullanılabilen varant. Borsa İstanbul'da işlem gören varantların tümü Avrupa tipidir.

Arbitraj: Risksiz kar elde etmek amacıyla, söz konusu finansal ürünün farklı piyasalardaki fiyat farklarından yararlanılmasıdır.

B

Bariyer: Nakavt özelliği taşıyan yapılandırılmış ürünlerde, vadesi içinde geçersiz hale geleceği dayanak varlık seviyesidir.

Başa baş Noktası: Vade sonunda varanta yapılan toplam yatırımın toplam gelire eşit olduğu noktadır.

BİST (Borsa İstanbul): Menkul kıymetlerin organize piyasada alım satımının yapıldığı borsadır.

BİST30: Piyasa değeri ve işlem hacmi en yüksek 30 pay senedinden oluşan endekstir.

Ç

Çanak Stratejisi (Strangle): Kullanım fiyatları farklı, vadeleri aynı olan bir ALIM ve bir SATIM varantının birlikte alınmasıdır.

Çarpan: Bir adet varantın kaç adet dayanak varlığı alma veya satma hakkı verdiğini gösteren orandır.

D

Dayanak Varlık: Varantın bağlı olduğu finansal varlıktır.

Delta: Dayanak varlıktaki 1 birimlik değişimin varant fiyatına etkisini gösterir.

E

Endeks Varantları: Dayanak varlığı endeks olan varantlardır.

Etkin Kaldıraç: Dayanak varlığın %1 değişiminin varant fiyatına yüzdesel etkisini gösterir.

F

Fiziki Uzlaşı: Vade sonunda dayanak varlığın fiziksel olarak teslim edilmesiyle yapılan uzlaşı türüdür.

G

Gama: Dayanak varlık fiyatı değiştiğinde deltadaki değişimi gösterir.

Geçmiş (Tarihsel) Oynaklık: Dayanak varlığın geçmiş fiyat dalgalanmalarının ölçümüdür.

İ

İçsel Değer: Dayanak varlığın spot fiyatı ile kullanım fiyatı arasındaki farktır.

İçsel Oynaklık: Opsiyon veya varant fiyatlamasında kullanılan oynaklık değeridir.

İhraççı: Varant gibi yapılandırılmış ürünleri ihraç eden finans kuruluşudur.

K

Kaldıraç: Varant fiyatının dayanak varlık fiyatına oranıdır.

Karda Varant: İçsel değeri bulunan varanttır.

Kullanım Fiyatı: Varantın alma veya satma hakkı verdiği sabit fiyattır.

M

Makas: Alış ve satış fiyatı arasındaki farktır.

N

Nakit Uzlaşı: Vade sonunda farkın nakit olarak yatırımcıya ödenmesidir.

O

Opsiyon: Belirli bir vadede dayanak varlığı alma veya satma hakkı veren sözleşmedir.

Oynaklık: Dayanak varlık fiyatındaki dalgalanma aralığını ifade eder.

P

Pay Varantları: Dayanak varlığı pay senedi olan varantlardır.

Pergel Stratejisi (Straddle): Aynı vade ve kullanım fiyatına sahip ALIM ve SATIM varantlarının birlikte alınmasıdır.

Piyasa Yapıcı: Likidite sağlamak amacıyla alış ve satış kotasyonu veren kuruluştur.

Prim: Opsiyon veya varant için ödenen bedeldir.

R

Riskten Korunma (Hedging): Olası fiyat risklerine karşı yapılan koruyucu işlemlerdir.

Ro: Faiz oranı değişimlerinin varant fiyatına etkisini gösterir.

S

Satım Varantı: Dayanak varlığı satma hakkı veren varanttır.

Sertifika: Daha uzun vadeli, genellikle kaldıraçsız yapılandırılmış üründür.

Son İşlem Günü: Varantın alım satımının yapılabildiği son gündür.

Spot Fiyat: Dayanak varlığın anlık piyasa fiyatıdır.

T

Teta: Vadeye kalan sürenin varant fiyatına etkisini gösterir.

Tezgah Üstü Piyasa: Organize olmayan piyasalardır.

V

Vade: Varantın sağladığı hakkın sona erdiği tarihtir.

Varant: Menkul kıymetleştirilmiş opsiyonlardır.

Varant Tipi: Amerikan veya Avrupa tipi olmasını ifade eder.

Varant Türü: ALIM veya SATIM hakkı vermesini ifade eder.

Vega: Oynaklıktaki değişimin varant fiyatına etkisini gösterir.

Y

Yapılandırılmış Araç: Farklı risk ve getiri profili sunan finansal ürünlerdir.

Z

Zaman Değeri: Varant fiyatı ile içsel değer arasındaki farktır.

Zararda Varant: İçsel değeri olmayan varanttır.